Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği

binalarda enerji performansı yönetmeliği

“Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” ile binaların birincil enerji ve karbondioksit emisyonu açısından sera gazı emisyonlarının sınırlandırılması, çevrenin korunmasının düzenlenmesi hedeflenmektedir. Yönetmeliğin hazırlanmasında AB’nin 2002/91/EC sayılı “Binaların Enerji Performansı Direktifi” temel alınmıştır. 2008 yılı içerisinde hazırlanan iki temel yönetmelik (BEP ve MISSIGP) AB direktifi sertifikasyon uygulamasının da önemli aşamalarını oluşturmaktadır.

BEP yönetmeliğinin amacı; dış iklim şartlarını, iç mekân gereksinimlerini, yerel şartları ve maliyet etkinliğini de dikkate alarak bir binanın bütün enerji kullanımlarının değerlendirilmesini sağlayacak hesaplama kurallarının belirlenmesini, birincil enerji ve karbondioksit emisyonu açısından sınıflandırılmasını, yeni ve önemli oranda tadilat yapılacak mevcut binalar için minimum enerji performans gereklerinin belirlenmesini, yenilenebilir enerji kaynaklarının uygulanabilirliğinin değerlendirilmesini, ısıtma ve soğutma sistemlerinin kontrolünü, sera gazı emisyonlarının sınırlandırılmasını, binalarda performans kriterlerinin ve uygulama esaslarının belirlenmesini ve çevrenin korunmasını düzenlemektir.

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği mevcut ve yeni yapılacak binalarda; 

• Mimari tasarım, mekanik tesisat, aydınlatma, elektrik tesisatı gibi bilinen enerji kullanımını ilgilendiren konularda bina projelerinin ve enerji kimlik belgesinin hazırlanmasına ve uygulanmasına ilişkin hesaplama metotlarına, standartlara, yöntemlere ve asgari performans kriterlerine, 
Enerji Kimlik Belgesi (EKB) düzenlenmesi, bina kontrolleri ve denetim faaliyetleri için yetkilendirmelere, 
• Enerji ihtiyacının, kojenerasyon sistemi ve yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanmasına, 
• Ülke genelindeki bina envanterinin oluşturulmasına ve güncel tutulmasına, toplumdaki enerji kültürü ve verimlilik bilincinin geliştirilmesine yönelik eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerine, İlişkin iş ve işlemleri kapsamaktadır.

BEP-TR ulusal yazılımın kullanılmasından sonra ilgili yazılımın veri bankası kullanılarak binanın kullanım amacına (otel, hastane, mesken, okul, AVM vb), bulunduğu bölgenin iklim koşullarına (sıcaklık, rüzgâr etkisi vb), mimari tasarımına, (yönlendirme vb) ve yürürlükteki zorunlu standartlara (TS 825 Isı Yalıtım Standardı, vb) uygun inşa edilme durumuna göre ısıtma, soğutma, havalandırma, sıcak su ve aydınlatma gibi konuları kapsayan azami yıllık enerji talebi belirlenmekte, söz konusu enerji talebinin enerji verimli ve/veya temiz enerji kaynaklarından ve teknolojilerinden karşılanması esas alınmak suretiyle atmosfere salınımına müsaade edilecek azami CO2 salınım miktarı belirlenerek bu sınır değerleri aşan yeni bina yapımına izin verilmemektedir. BEP-TR veri bankasındaki istatistikî bilgiler kullanılarak yıllar bazında müsaade edilen enerji tüketim sınıfı ve CO2 salınım sınıfı değerlerinin yıllar bazında iyileştirilmesi yapılmaktadır.
 

Enerji Verimliliğinde Mimari Tasarımın Rolü


Enerji etkinliğinin sağlanabilmesi için önemli olan bir diğer etken de konutlar ve yaşam alanlarının tasarımı ve yapılışında, doğru ve akılcı yöntemlere dayanarak çözümler üretmektir. Bina tasarımı ve yapımına ilişkin yöntemlerin temel amacı yaşam alanlarının enerji bütçesinin insanın yaşayabilmesi için uygun olan ortama göre oluşturulmasını sağlamaktır. Bunun için uygulanması gerekli akılcı tasarım doğrultusunda gereken ölçütler; yapı formu, yapı malzemesi ve yapı kabuğunun tasarlanmasının enerji etkinliği yönünden ele alınmasıdır. Binaların yönlenmesinde bölgenin iklim koşullarının durumuna göre güneş ışınımının ve rüzgârın etkisinden yararlanmada binanın yönü önemli bir etkendir. Binalarda iklimsel konfor gereksinimlerine ve binaların yönüne bağlı olarak farklı miktarda doğal aydınlatma ve ısı kazancı oluşabilmektedir.

Enerji korunumunda etkili olan tasarım parametrelerinden bir diğeri yapının formudur. Yapı formu; bina yüksekliği, çatı türü ve eğimi, cephe yüzeyinin eğimi gibi binaya ilişkin geometrik değişkenler aracılığı ile tanımlanabilir. Yapı formu, binanın yüzeyleri arasında meydana gelen ısı transferini korumak açısından önem taşımaktadır. Yapı formunu oluşturan bina yüzeyinin bina hacmine oranı, enerji kayıp ve kazançlarda büyük rol oynamaktadır. Bu oranın yüksek değerde olduğu yapılar iklim ve dış çevre koşulları ile daha fazla etkileşim halinde olmakta, yüzey hacim oranı arttığında ısı kayıpları çoğalmakta, aynı hacmi kaplayan en basit geometrik şekillerde ısı kaybı en aza inmektedir. Bu kapsamda binanın yapılacağı alanın iklimsel ve çevresel özellikleri de ele alınarak enerji etkinliğini sağlayacak en uygun yapı formunun belirlenmesi olanaklı görülmektedir.

Enerji etkinliğinin sağlanabilmesi için yapı kabuğunu oluşturan yapı malzemeleri ve bu malzemelerin tasarımının doğru şekilde belirlenmesi ve analiz edilmesi, malzeme türü belirlenirken amaca uygunluk, sağlanabilme kolaylığı, maliyet, dayanıklılık, vb. ölçütlerin yanı sıra doğal çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkileri de göz önüne alınmalıdır.
 

Enerji Verimliliğinde Elektrik ve Aydınlatma Tesisatı


Binalarda enerji verimliliği önlemleri bina yalıtımı, kaplamaları, camlar vb. gibi ısıl sorunların göz önüne alınması ve verimli ekipmanların kullanılmasıdır. Diğer sistemler içinde düşük enerji ihtiyacı olan aydınlatma sistemlerinin kullanılmasıdır. Mimari tasarımda doğal aydınlanma kullanımının mümkün olduğunca esas alınması enerji tasarrufu sağlanması açısından önemli bir noktadır. Enerji verimliliği açısından temel amaç enerji tüketimi az olup daha fazla ışık akısı üreten etkinlik faktörü yüksek lambaların kullanılması ve aydınlanma ekipmanlarının kullanım sürelerinin minimuma indirilmesidir. Tüm bunlar enerji verimliliği yönünden gereklidir. Aktif enerji verimliliği, yalnızca enerji tasarruflu cihazlar ve donanımın tesis edildiği yerler ile ilişkili değildir. Enerjinin gerektiğinde kullanımının kontrol edilmesi ile sağlanabilir.
 

Enerji Verimliliğinde Isı Yalıtım Esasları


Isı yalıtımını, çevresel etkilerle birlikte sağlıklı ve konforlu yaşam için minimum enerji ihtiyacı ile birlikte değerlendirmek gerekmektedir. Teknolojinin gelişmesi ile beraber sağlıklı ve konforu yüksek ortamlarda yaşama isteğinin artmasına karşılık sadece ülkemizde değil, bütün dünyada enerji kaynaklarının tükenmesi enerji verimliliği konusundaki çalışmalara hız vermiştir. Bu alanda yapılan çalışmalar bir yandan temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yolunu açarken diğer taraftan enerjinin verimli kullanılması ile enerji tüketimini azaltacak yöntemleri kullanmanın zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle enerji verimliliğine öncelik verilmesi, enerjinin verimli kullanımına yönelik özellikle binalarda ısı yalıtım teknolojilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasının sağlanması çok önemlidir.

Konutların ısıtma ve soğutmada tüketilen enerji miktarını azaltmanın en etkili yolu ısı yalıtımı uygulamasıdır. Isı yalıtımı ile binanın ısı kaybı ve ısı kazancı azaltılarak, ısıtma ve soğutma için harcanan enerji miktarı ve atmosfere salınan sera etkisine ve hava kirliliğine neden olan yanma ürünleri de azalacaktır. Binalarda enerji performansı yönetmeliği gereğince binalarda ısı yalıtımı uygulamasında aşağıda belirtilen hususlara uyulması gerekmektedir.

• Binanın yıllık ısıtma enerjisi İhtiyacının TS 825 standardında belirtilen sınır değerden küçük olması gerekir. 

• Binaları dış havadan, topraktan veya düşük iç hava sıcaklığına sahip ortamlardan ayıran yapı bileşenlerinin yüzeyleri, TS 825 standardında belirtilen asgari ısı yalıtım şartlarına uygun şekilde yalıtılması gerekmektedir. 

• Bina kabuğunu oluşturan, duvar, döşeme, balkon, konsol, taban, tavan, çatı ve pencere/duvar birleşimleri ısı köprüsü oluşmayacak şekilde yalıtılmalıdır. Mevcut binalarda ısı köprülerinin önlenememesi durumunda, ısıyı nakleden kaplama yüzeylerinde oluşan ısı köprüleri sebebiyle gerçekleşen ısı kaybı hesabı TS EN ISO 10211-1, TS EN ISO 10211-2, TS EN ISO 14683 veya TS EN ISO 6946 standardına göre yapılır ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının hesaplanmasında dikkate alınır.

• Isı yalıtım projesinde Isı kayıpları, ısı kazançları, kazanç/kayıp oranı, kazanç kullanım faktörü ve aylık ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının büyüklüklerinin, TS 825 standardında verilen “Binanın Özgül Isı Kaybı” ve “Yıllık Isıtma Enerjisi İhtiyacı” çizelgelerindeki örneklerde olduğu gibi çizelgeler halinde verilmesi ve hesaplanan yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının, TS 825 standardında verilen yıllık ısıtma enerjisi formülünden elde edilecek olan sınır değerden büyük olmadığının gösterilmesi gerekmektedir.
 
Sizlere daha iyi hizmet sunulabilmesi için kişisel verileri koruma politikamız doğrultusunda çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi almak için Çerez Politikası metnini inceleyiniz.